Mùa rụng tóc là tháng mấy? Hiểu đúng về rụng tóc theo mùa

Một số người nhận thấy tóc rụng nhiều hơn vào những thời điểm nhất định trong năm, thường được gọi là “mùa rụng tóc”. Nghiên cứu đã ghi nhận sự thay đổi theo mùa trong chu kỳ tóc ở một số nhóm người. Tuy nhiên, chưa có cơ sở để xác định một khoảng tháng cố định áp dụng cho tất cả mọi người, đặc biệt tại Việt Nam.

Nếu tóc chỉ tăng rụng nhẹ, da đầu bình thường và mật độ tóc được duy trì, bạn có thể chăm sóc nhẹ nhàng và theo dõi. Khi tóc thưa rõ, rụng thành mảng hoặc kèm đau, đỏ, bong vảy, cần tìm nguyên nhân thay vì mặc định do thời tiết.

Có thực sự tồn tại “mùa rụng tóc” không?

Tóc phát triển theo chu kỳ, gồm giai đoạn tăng trưởng, chuyển tiếp và nghỉ trước khi rụng. Các nang tóc thường hoạt động lệch pha nên mái tóc vẫn được duy trì trong quá trình thay tóc.

Một nghiên cứu hồi cứu công bố năm 2009 phân tích dữ liệu của 823 phụ nữ đến khám vì rụng tóc, sau khi loại trừ những trường hợp có bệnh hoặc dùng thuốc được biết là gây rụng tóc. Kết quả ghi nhận tỷ lệ tóc ở giai đoạn nghỉ cao nhất vào mùa hè, có một đỉnh nhỏ hơn vào mùa xuân và thấp nhất vào cuối mùa đông. Đây là bằng chứng về tính mùa vụ của chu kỳ tóc trong nhóm nghiên cứu, chưa cho phép dự đoán mức rụng của từng người.

Một nghiên cứu nhỏ hơn tại Anh, theo dõi 14 nam giới trong 18 tháng, ghi nhận lượng tóc rụng cao nhất vào khoảng tháng 8–9. Cỡ mẫu nhỏ và địa điểm nghiên cứu là những giới hạn cần cân nhắc khi áp dụng kết quả.

Những dữ liệu này giúp giải thích vì sao một số người thấy lượng tóc rụng dao động trong năm. Chúng không có nghĩa rằng cứ vào thu đông, mọi người đều phải trải qua một đợt rụng tóc.

Tháng mấy rụng tóc nhiều ở Việt Nam?

Hiện chưa thể đưa ra một “lịch mùa rụng tóc” chung cho người Việt Nam từ các nghiên cứu trên. Dữ liệu ở Anh và Thụy Sĩ không đủ để khẳng định người sống tại TP.HCM, Hà Nội hay những vùng khí hậu khác sẽ rụng tóc nhiều vào cùng một tháng.

Cũng cần phân biệt hai thông tin: tỷ lệ tóc đang ở giai đoạn nghỉ và lượng tóc thực sự rụng trong ngày. Đây là những chỉ số khác nhau, nên không thể lấy tháng có tỷ lệ tóc nghỉ cao nhất để kết luận đó chắc chắn là tháng rụng nhiều nhất.

Với mỗi người, diễn tiến thực tế hữu ích hơn một mốc trên lịch: tóc bắt đầu rụng khi nào, có thưa dần không và trước đó sức khỏe có thay đổi gì?

Bạn có thể xem thêm bài sau nếu quan tâm: Nguyên nhân gây rụng tóc, tìm hiểu thêm tại sao tóc rụng?

Rụng tóc theo mùa có phải là telogen effluvium?

Telogen effluvium, thường gọi là rụng tóc telogen, là tình trạng tăng rụng tóc ở giai đoạn nghỉ. Các yếu tố khởi phát thường gặp gồm sốt, bệnh nặng, phẫu thuật, sinh con, căng thẳng đáng kể, giảm cân hoặc thiếu dinh dưỡng.

Tóc thường rụng rõ sau khoảng 2–4 tháng kể từ yếu tố khởi phát. Vì vậy, một đợt rụng tóc vào mùa thu có thể liên quan đến bệnh hoặc chế độ ăn trong những tháng trước đó.

Biến thiên theo mùa và rụng tóc telogen đều liên quan đến chu kỳ tóc, nhưng không thể dùng hai khái niệm thay thế cho nhau trong mọi trường hợp. Chỉ dựa vào thời điểm trong năm chưa đủ để chẩn đoán.

Nếu lượng tóc rụng tăng đáng kể, cần xem lại cả những yếu tố khác. Rụng tóc kiểu di truyền cũng có thể tồn tại cùng một đợt tăng rụng, khiến mái tóc thưa rõ hơn.

Tóc khô, dễ gãy có giống rụng tóc từ nang không?

Vào thời điểm hanh khô, nhiều người quan tâm đến mái tóc xơ, rối và khó chải. Khi quan sát, cần phân biệt tóc gãy ở phần thân với sợi tóc rụng khỏi nang.

Tóc gãy thường tạo ra các đoạn ngắn, dài không đều; tình trạng này dễ gặp khi tóc đã hư tổn do tẩy, duỗi, uốn, nhiệt hoặc ma sát. Dầu xả và thay đổi cách chăm sóc có thể giúp giảm rối, giảm tổn thương thêm.

Với tóc rụng từ nang, cần đánh giá chu kỳ tóc và các nguyên nhân liên quan. Cảm giác tóc mềm hơn sau khi dưỡng chưa cho biết tình trạng rụng tóc đã được điều trị.

Cách chăm sóc tóc mùa hanh khô

1. Gội nhẹ nhàng, điều chỉnh theo nhu cầu da đầu

Chọn dầu gội dịu nhẹ, phù hợp với mức tiết dầu và tình trạng da đầu. Khi gội, dùng đầu ngón tay làm sạch, tránh cào mạnh bằng móng.

Nếu sản phẩm gây ngứa, đỏ hoặc nóng rát, hãy ngưng sử dụng và đánh giá lại. Không cần liên tục đổi dầu gội chỉ vì tóc tăng rụng trong một thời điểm của năm.

2. Dùng dầu xả để giảm rối và hạn chế gãy

Dầu xả phù hợp có thể giúp tóc dễ gỡ rối, giảm ma sát khi chải. Sử dụng theo hướng dẫn, chú ý phần thân và ngọn tóc nếu đây là vùng khô xơ.

Sản phẩm dưỡng tóc có ích cho chăm sóc thân tóc. Chúng không thay thế việc điều trị những nguyên nhân như rụng tóc di truyền, bệnh da đầu hoặc thiếu chất.

3. Giảm nhiệt và lực kéo

Thấm nước nhẹ nhàng sau gội, tránh vò tóc mạnh bằng khăn. Khi cần sấy, dùng mức nhiệt thấp và hạn chế máy ép, máy uốn nhiệt.

Nới lỏng những kiểu tóc gây căng da đầu; giãn các lần tẩy, duỗi hoặc uốn nếu tóc đang dễ gãy. Đây là những thay đổi giúp giảm hư tổn thêm trong lúc theo dõi tình trạng tóc.

4. Duy trì khẩu phần đủ chất

Ăn đủ năng lượng và có nguồn protein phù hợp. Nếu vừa giảm cân nhanh hoặc ăn kiêng kéo dài, cần xem lại khẩu phần.

Không nên tự uống sắt, kẽm hay các viên “nuôi tóc” chỉ vì đang vào mùa hanh khô. Việc bổ sung cần dựa trên nguy cơ thiếu chất và đánh giá khi có chỉ định.

5. Theo dõi mật độ tóc

Chụp ảnh đường ngôi, hai bên trán và đỉnh đầu trong điều kiện tương tự giúp bạn mô tả diễn tiến khi đi khám. Tránh chỉ dựa vào lượng tóc nhìn thấy trong một lần gội, vì khoảng cách giữa các lần gội có thể làm cảm nhận thay đổi.

Khi nào cần khám thay vì chờ “hết mùa”?

Nên khám da liễu khi có một trong những biểu hiện sau:

• Đường ngôi rộng dần, tóc thưa rõ hoặc chân tóc lùi.
• Xuất hiện mảng mất tóc mới.
• Da đầu đau, đỏ, có mủ hoặc bong vảy nhiều.
• Tóc tiếp tục rụng tăng, khiến bạn lo lắng về mức độ và diễn tiến.

Bác sĩ sẽ hỏi bệnh sử, khám da đầu và cân nhắc xét nghiệm khi cần. Một số trường hợp tóc có thể tự phục hồi; những trường hợp khác cần điều trị để hạn chế mất tóc tiếp diễn.

Nếu đang tìm hiểu dịch vụ, bạn có thể tham khảo thông tin thăm khám và điều trị rụng tóc tại Pensilia. Khi trao đổi với bác sĩ, hãy hỏi rõ nguyên nhân nghi ngờ, mục tiêu điều trị và thời gian đánh giá đáp ứng. Việc lựa chọn liệu trình cần dựa trên tình trạng tóc, da đầu và chẩn đoán cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Rụng tóc theo mùa có tự hết không?

Một số biến thiên theo mùa có thể giảm dần, nhưng không thể xác định khả năng tự phục hồi chỉ từ thời điểm xuất hiện. Nếu mật độ tóc giảm hoặc rụng kéo dài, cần kiểm tra nguyên nhân.

Có cần dùng thuốc phòng rụng tóc mỗi khi vào thu đông?

Không nên tự dùng thuốc theo lịch mùa. Điều trị được lựa chọn theo chẩn đoán và nhu cầu của từng người.

Dưỡng tóc có giúp hết rụng không?

Dầu xả và sản phẩm dưỡng có thể giảm rối, hỗ trợ hạn chế gãy thân tóc. Hiệu quả đối với tóc rụng khỏi nang phụ thuộc nguyên nhân; không thể suy ra từ cảm giác tóc mượt hơn.

Tài liệu tham khảo

1. Kunz M, Seifert B, Trüeb RM. Seasonality of hair shedding in healthy women complaining of hair loss. Dermatology. 2009;219(2):105–110. DOI: 10.1159/000216832. Tóm tắt trên PubMed.
2. Randall VA, Ebling FJ. Seasonal changes in human hair growth. British Journal of Dermatology. 1991;124(2):146–151. DOI: 10.1111/j.1365-2133.1991.tb00423.x. Tóm tắt trên PubMed.
3. DermNet. Telogen effluvium.
4. American Academy of Dermatology. How to stop damaging your hair.
5. American Academy of Dermatology. Hair loss: Tips for managing.
6. American Academy of Dermatology. Hair loss: Diagnosis and treatment.